Ai cần module này: mọi học sinh sinh viên sống xa nhà, xa hệ thống hỗ trợ quen thuộc.
Học xong bạn làm được: giữ an toàn cơ bản hằng ngày, nhận ra khi nào bạn hoặc bạn bè cần trợ giúp, và biết tìm đúng nơi để được giúp.
1. An toàn cơ bản hằng ngày
Phần lớn nơi bạn đến đều an toàn nếu bạn giữ vài thói quen đơn giản. Để ý xung quanh, nhất là buổi tối và ở khu lạ. Cho một người bạn tin biết bạn đi đâu khi đi xa. Không khoe tiền hay đồ đắt nơi công cộng.
Tin vào trực giác. Nếu một chỗ hay một người làm bạn thấy bất an, cứ rời đi. Bạn không nợ ai sự lịch sự bằng sự an toàn của mình.
2. Biết số khẩn cấp và khi nào gọi
Lưu số khẩn cấp của nước sở tại ngay khi tới, và biết khi nào dùng. Gọi khi có nguy hiểm tới tính mạng, tai nạn, cháy, hoặc tội phạm đang diễn ra.
Đừng ngại gọi vì sợ phiền hay sợ tiếng Anh chưa tốt. Tổng đài khẩn cấp quen xử lý mọi giọng, và họ có người hỗ trợ ngôn ngữ.
3. Sức khỏe tinh thần cũng là sức khỏe
Sống xa nhà bào mòn tinh thần theo cách bạn không ngờ. Buồn, lo, mất ngủ, kiệt sức là chuyện nhiều du học sinh và lao động gặp. Nó không phải dấu hiệu bạn yếu đuối.
Để ý vài dấu hiệu cần quan tâm: buồn hoặc lo kéo dài nhiều tuần, mất ngủ triền miên, không còn thiết những việc từng thích, ăn uống thất thường, hoặc có ý nghĩ làm hại bản thân. Nếu thấy mấy dấu hiệu này ở mình, đó là lúc nên nói với người có chuyên môn, không phải gắng tự chịu.
4. Tìm đúng nơi để được giúp
Có nhiều cửa, tùy vấn đề. Việc tâm lý thì tìm dịch vụ tư vấn của trường, thường miễn phí, hoặc các đường dây hỗ trợ tâm lý của nước sở tại. Việc liên quan chương trình hay host thì báo SBB và sponsor. Việc khẩn cấp về an toàn thì gọi số cấp cứu ngay.
Tìm trợ giúp là việc đúng và can đảm. Người mạnh không phải người tự chịu một mình, mà là người biết khi nào cần đưa tay ra.
5. Giúp bạn bè, nhưng đừng tự ôm khủng hoảng
Nếu một người bạn đang khó khăn, hãy lắng nghe và ở bên họ. Nhưng nếu bạn ấy có dấu hiệu nghiêm trọng, nhất là ý nghĩ làm hại bản thân, đừng cố tự mình xử lý. Hãy giúp bạn kết nối với người có chuyên môn hoặc gọi trợ giúp khẩn cấp.
Bạn có thể là người bạn tốt. Nhưng việc xử lý khủng hoảng tâm lý là của người được đào tạo, không phải gánh nặng đặt lên vai bạn một mình.
Đây là chủ đề nhạy cảm. Nếu bạn hoặc ai đó bạn quen đang gặp khó khăn về tinh thần, hãy tìm tới dịch vụ tư vấn của trường, một người lớn đáng tin, hoặc đường dây hỗ trợ tại nước sở tại. Trong tình huống nguy cấp, gọi số khẩn cấp ngay.
Lưu ý theo nước, tra nhanh: Số khẩn cấp ví dụ 911 ở Mỹ và Canada, 000 ở Úc, 111 ở New Zealand, 999 hoặc 112 ở Anh. Tự xác nhận lại số đúng cho nơi bạn đến. Trường ở Mỹ, Anh, Úc, Canada, New Zealand thường có student counselling miễn phí. Nhiều nước cũng có đường dây hỗ trợ tâm lý hoạt động cả ngày, tra trước và lưu lại. (Bài đào sâu theo từng nước sẽ bổ sung ở lớp 2, gồm danh sách kênh trợ giúp cụ thể từng nước.)
Workbook — luyện tập
- Lập một thẻ liên hệ khẩn cấp cho riêng bạn: số cấp cứu, tư vấn trường, SBB, sponsor, người thân.
- Viết ra 5 dấu hiệu cho thấy bạn nên tìm trợ giúp về tinh thần.
- Nghĩ trước: nếu một người bạn nói họ đang rất khó khăn, bạn sẽ nói gì và đưa họ tới đâu.
Tự kiểm tra — 5 câu
- Kể 3 thói quen giữ an toàn hằng ngày.
- Khi nào thì nên gọi số khẩn cấp.
- Những dấu hiệu nào cho thấy sức khỏe tinh thần của bạn cần được quan tâm.
- Với vấn đề tâm lý, bạn tìm trợ giúp ở đâu.
- Khi bạn bè có dấu hiệu nghiêm trọng, bạn nên và không nên làm gì.
English summary (capability use)
By the end of this module, candidates can keep themselves safe day to day, recognise warning signs in themselves and others, and connect to the right help. The module normalises help-seeking and routes serious situations to trained professionals and emergency services rather than to untrained peers. The outcome SBB can point to: candidates who arrive aware of safety and wellbeing, and who know where support is.
Lưu ý nội bộ (không đưa lên bản học sinh): đây là module nhạy cảm nhất. Theo guardrail GRP, xử lý khủng hoảng tâm lý phải là người có chuyên môn, alumni và team MKT không thay thế. Bài con theo nước cần đối tác chuyên môn rà danh sách kênh trợ giúp trước khi công bố. Xem WS5 về gap năng lực và WS4 về phân luồng câu hỏi nhạy cảm trong cộng đồng.
Đào sâu theo nước
Sẽ bổ sung ở lớp 2, ưu tiên: Mỹ, Úc, Anh, Canada, New Zealand. Cần người có chuyên môn rà soát.